Względy humanitarne i zasada słuszności w upadłości konsumenckiej

Upadłość konsumencka jest szansą dla osób, które popadły w długi w wyniku zdarzeń losowych, np. choroby. Aby instytucja ta nie była nadużywana przez konsumentów podchodzących do kwestii finansowych w beztroski sposób, przepisy precyzują, kiedy sąd musi oddalić wniosek o upadłość. Czasem jednak mimo zaistnienia negatywnych przesłanek możliwe jest uwzględnienie przez sędziego wniosku o upadłość. Umożliwiają to zasada słuszności i względy humanitarne, czyli tzw. klauzule rozsądku.

Względy humanitarne – co to oznacza?

Pojęcia „względy humanitarne”, jak i „zasada słuszności” nie doczekały się definicji w ustawach – to tzw. terminy nieostre. Nie jest to jednak przypadek, ale celowe działanie ustawodawcy. Daje ono szansę osobom w trudnej sytuacji, które normalnie nie miałyby możliwości skorzystania z instytucji upadłości konsumenckiej. Czym są względy humanitarne? Jak należy prawidłowo rozumieć ten zwrot?

Względy humanitarne w kontekście upadłości konsumenckiej są rozpatrywane przez pryzmat sytuacji bytowej dłużnika. Przykładowo choroba jednej z najbliższych dłużnikowi osób czy jego samego mogła spowodować, że nie ma on szansy spłacić swojego zadłużenia. Jednocześnie oddłużenie pozwoliłoby mu nie tylko wyjść ze skrajnego ubóstwa, ale również odzyskać poczucie własnej wartości czy honoru.

Choroba nie jest jedyną przesłanką do zastosowania przez sąd względów humanitarnych. Do takich należą również samotne wychowywanie dzieckaczy liczna rodzina, której utrzymanie spoczywa wyłącznie na dłużniku. Także zaawansowany wiek dłużnika może spowodować, że sąd podzieli jego argumentację i uzna, że oddłużenie pozwoli mu godnie żyć.

Zasada słuszności w upadłości konsumenckiej

Wśród zasad, do których może odwołać się sąd, znajduje się również zasada słuszności. Nie należy jej utożsamiać ze względami humanitarnymi. Przez zasadę słuszności rozumie się standardy obyczajowe i moralne. Sąd bada, w jakich warunkach doszło do zadłużenia, a także dlaczego – mimo obowiązku – zadłużony przedsiębiorca nie złożył wniosku o upadłość w wymaganym terminie.

Na zasadę słuszności może powołać się dłużnik-przedsiębiorca, któremu okoliczności nie pozwoliły na czas złożyć wniosku o upadłość firmy. Jeżeli dłużnik wówczas chorował lub musiał opiekować się np. bliskim, który zaniemógł, sąd może uznać, że to splot okoliczności – a nie zaniechanie – doprowadził do tego, że dłużnik znalazł się w trudnej sytuacji, a jedynym sensownym z niej wyjściem jest właśnie upadłość konsumencka.

Zasada słuszności pozwala skorzystać z upadłości konsumenckiej również dłużnikom, których wniosek w innych przypadkach zostałby przez sąd odrzucony. Właśnie dlatego tak istotne jest dokładne opisanie i udokumentowanie przez dłużnika jego aktualnej sytuacji we wniosku o upadłość konsumencką. To może sprawić, że sprawa zostanie zamknięta z wynikiem dla niego pozytywnym.

Kiedy mają zastosowanie zasada słuszności lub względy humanitarne?

Upadłość konsumencka nie jest dostępna dla każdej osoby zadłużonej. Sąd ma obowiązek oddalić wniosek o upadłość konsumencką dłużnika, który doprowadził do swojej niewypłacalności czy istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa (art. 4914 ustawy Prawo upadłościowe). Wówczas powołanie się na względy humanitarne czy zasadę słuszności nic dłużnikowi nie da. Inaczej jednak sprawa wygląda, gdy w okresie 10 lat przed dniem zgłoszenia wniosku:

  • w stosunku do dłużnika było prowadzone postępowanie upadłościowe i zostało umorzone, ale nie na wniosek dłużnika,
  • dłużnik nie wykonał planu spłaty wierzycieli,
  • dłużnik, mając taki obowiązek, nie zgłosił w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości,
  • czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli,
  • w stosunku do dłużnika było prowadzone postępowanie upadłościowe, w którym to umorzono całość lub część jego długów.

W wymienionych wyżej sytuacjach upadłość konsumencka może zostać ogłoszona, o ile jednak jest to uzasadnione właśnie względami humanitarnymi lub zasadą słuszności. Sąd może też powołać się na klauzule rozsądku, gdy dane zawarte we wniosku są niezgodne z prawdą lub niezupełne. Wówczas dłużnik musi liczyć się ze wszystkimi konsekwencjami, które wiążą się z upadłością. Więcej na ten temat można przeczytać w artykule: „Skutki upadłości konsumenckiej. Konsekwencje bankructwa”.

Upadłość konsumencka jest szansą dla osób, które popadły w długi w wyniku zdarzeń losowych, np. choroby. Aby instytucja ta nie była nadużywana przez konsumentów podchodzących do kwestii finansowych w beztroski sposób, przepisy precyzują, kiedy sąd musi oddalić wniosek o upadłość. Czasem jednak mimo zaistnienia negatywnych przesłanek możliwe jest uwzględnienie przez sędziego wniosku o upadłość. Umożliwiają to zasada słuszności i względy humanitarne, czyli tzw. klauzule rozsądku.

Względy humanitarne – co to oznacza?

Pojęcia „względy humanitarne”, jak i „zasada słuszności” nie doczekały się definicji w ustawach – to tzw. terminy nieostre. Nie jest to jednak przypadek, ale celowe działanie ustawodawcy. Daje ono szansę osobom w trudnej sytuacji, które normalnie nie miałyby możliwości skorzystania z instytucji upadłości konsumenckiej. Czym są względy humanitarne? Jak należy prawidłowo rozumieć ten zwrot?

Względy humanitarne w kontekście upadłości konsumenckiej są rozpatrywane przez pryzmat sytuacji bytowej dłużnika. Przykładowo choroba jednej z najbliższych dłużnikowi osób czy jego samego mogła spowodować, że nie ma on szansy spłacić swojego zadłużenia. Jednocześnie oddłużenie pozwoliłoby mu nie tylko wyjść ze skrajnego ubóstwa, ale również odzyskać poczucie własnej wartości czy honoru.

Choroba nie jest jedyną przesłanką do zastosowania przez sąd względów humanitarnych. Do takich należą również samotne wychowywanie dzieckaczy liczna rodzina, której utrzymanie spoczywa wyłącznie na dłużniku. Także zaawansowany wiek dłużnika może spowodować, że sąd podzieli jego argumentację i uzna, że oddłużenie pozwoli mu godnie żyć.

Zasada słuszności w upadłości konsumenckiej

Wśród zasad, do których może odwołać się sąd, znajduje się również zasada słuszności. Nie należy jej utożsamiać ze względami humanitarnymi. Przez zasadę słuszności rozumie się standardy obyczajowe i moralne. Sąd bada, w jakich warunkach doszło do zadłużenia, a także dlaczego – mimo obowiązku – zadłużony przedsiębiorca nie złożył wniosku o upadłość w wymaganym terminie.

Na zasadę słuszności może powołać się dłużnik-przedsiębiorca, któremu okoliczności nie pozwoliły na czas złożyć wniosku o upadłość firmy. Jeżeli dłużnik wówczas chorował lub musiał opiekować się np. bliskim, który zaniemógł, sąd może uznać, że to splot okoliczności – a nie zaniechanie – doprowadził do tego, że dłużnik znalazł się w trudnej sytuacji, a jedynym sensownym z niej wyjściem jest właśnie upadłość konsumencka.

Zasada słuszności pozwala skorzystać z upadłości konsumenckiej również dłużnikom, których wniosek w innych przypadkach zostałby przez sąd odrzucony. Właśnie dlatego tak istotne jest dokładne opisanie i udokumentowanie przez dłużnika jego aktualnej sytuacji we wniosku o upadłość konsumencką. To może sprawić, że sprawa zostanie zamknięta z wynikiem dla niego pozytywnym.

Kiedy mają zastosowanie zasada słuszności lub względy humanitarne?

Upadłość konsumencka nie jest dostępna dla każdej osoby zadłużonej. Sąd ma obowiązek oddalić wniosek o upadłość konsumencką dłużnika, który doprowadził do swojej niewypłacalności czy istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa (art. 4914 ustawy Prawo upadłościowe). Wówczas powołanie się na względy humanitarne czy zasadę słuszności nic dłużnikowi nie da. Inaczej jednak sprawa wygląda, gdy w okresie 10 lat przed dniem zgłoszenia wniosku:

  • w stosunku do dłużnika było prowadzone postępowanie upadłościowe i zostało umorzone, ale nie na wniosek dłużnika,
  • dłużnik nie wykonał planu spłaty wierzycieli,
  • dłużnik, mając taki obowiązek, nie zgłosił w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości,
  • czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli,
  • w stosunku do dłużnika było prowadzone postępowanie upadłościowe, w którym to umorzono całość lub część jego długów.

W wymienionych wyżej sytuacjach upadłość konsumencka może zostać ogłoszona, o ile jednak jest to uzasadnione właśnie względami humanitarnymi lub zasadą słuszności. Sąd może też powołać się na klauzule rozsądku, gdy dane zawarte we wniosku są niezgodne z prawdą lub niezupełne. Wówczas dłużnik musi liczyć się ze wszystkimi konsekwencjami, które wiążą się z upadłością. Więcej na ten temat można przeczytać w artykule: „Skutki upadłości konsumenckiej. Konsekwencje bankructwa”.

Wypadek lub choroba uniemożliwia Ci spłatę zaciągniętych zobowiązań? Z każdej, nawet pozornie beznadziejnej sytuacji, można znaleźć wyjście. Zgłoś się do nas, a wspólnie przyjrzymy się Twojej sprawie. W naszym gronie są eksperci, którzy z sukcesem pomogli w oddłużeniu się setkom osób. Być może w Twojej sytuacji również będzie można powołać się na zasadę słuszności lub względy humanitarne.

Wypadek lub choroba uniemożliwia Ci spłatę zaciągniętych zobowiązań? Z każdej, nawet pozornie beznadziejnej sytuacji, można znaleźć wyjście. Zgłoś się do nas, a wspólnie przyjrzymy się Twojej sprawie. W naszym gronie są eksperci, którzy z sukcesem pomogli w oddłużeniu się setkom osób. Być może w Twojej sytuacji również będzie można powołać się na zasadę słuszności lub względy humanitarne.

Dodaj komentarz