Wybiórcze spłacanie wierzycieli – dlaczego nie można tego robić?

Gdy dłużnikowi grozi niewypłacalność lub upadłość, to faworyzowanie wierzycieli, które polega na spłacaniu tylko niektórych z nich, jest naruszeniem prawa. Prowadzisz firmę i z uwagi na poważne problemy finansowe rozważasz złożenie wniosku o upadłość? Sprawdź, w jaki sposób regulować zobowiązania, aby nie narazić się na odpowiedzialność karną.

Niewypłacalność i stan zagrożenia niewypłacalnością

W trakcie prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorca może utracić płynność finansową. Najczęściej stan ten jest przejściowy – wiąże się z brakiem dyscypliny płatniczej kontrahentów lub złą koniunkturą gospodarczą. Chwilowe problemy finansowe mogą spowodować, że spłacanie wierzycieli będzie odbywać się z opóźnieniami. Wówczas jednak przedsiębiorcy nie grozi odpowiedzialność karna za wybiórcze regulowanie należności – pojawia się ona dopiero wówczas, gdy właściciel firmy stoi na skraju bankructwa.

Czym jest stan zagrożenia niewypłacalnością a czym niewypłacalność i dlaczego w tych sytuacjach wybiórcze spłacanie wierzycielimoże oznaczać dla przedsiębiorcy poważne kłopoty? O stanie zagrożenia niewypłacalnościąmówi się wówczas, gdy sytuacja ekonomiczna dłużnika wskazuje, że wkrótce może on stać się niewypłacalny (art. 6 ust. 3 Prawa restrukturyzacyjnego). Utrzymująca się utrata płynności finansowej może doprowadzić do stanu zagrożenia niewypłacalnością, a następnie do niewypłacalności.

Definicja niewypłacalnościznajduje się w ustawie Prawo upadłościowe. W art. 11 przeczytać można, że dłużnik jest niewypłacalny wówczas, gdy utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. O niewypłacalności mówi się wówczas, gdy opóźnienia w spłacie przekraczają 3 miesiące.

Wybiórcze spłacanie wierzycieli 

Przedsiębiorcy zagrożeni niewypłacalnością lub niewypłacalni mogą zastanawiać się, czy można spłacać wybranych wierzycieli. Odpowiedź jest negatywna. Wybiórcze spłacanie wierzycieli oznacza działanie na szkodę niektórych z nich. Inaczej mówiąc, dłużnik zdający sobie sprawę z tego, że jego majątek nie wystarczy na zaspokojenie wszystkich wierzycieli, nie powinien dokonywać spłaty wybranych. Działając w ten sposób, naraża się na zarzuty karne.

Art. 302 § 1 Kodeksu karnego zapewnia ochronę wierzycielom niewypłacalnego dłużnika. Zgodnie z przywołanym artykułem osoba, której grozi niewypłacalność lub upadłość i która zaspokaja tylko niektórych wierzycieli, działając tym samym na szkodę pozostałych, podlega karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Do popełnienia tego przestępstwa nie jest konieczne wystąpienie szkody po stronie wierzycieli – wystarczy, że dłużnik rozpocznie spłacanie wierzycieli, wiedząc, że jego majątek nie pozwoli na spłatę wszystkich zobowiązań.

Wybiórcze spłacanie wierzycieli nie tylko w gotówce

Czy można spłacać wybranych wierzycieli, będąc niewypłacalnym? Odpowiedź jest jednoznaczna – nie. Warto jednak wiedzieć, że mowa tu o wszystkich czynnościach mogących doprowadzić do pokrzywdzenia niektórych wierzycieli. Najczęściej spłata należności odbywa się w formie pieniężnej, ale może mieć też formę czynności prawnych.

Pokrzywdzenie wierzycieli może odbyć się poprzez cesję wierzytelności. Dokonując przelewu wierzytelności tylko na jednego wierzyciela, dłużnik ogranicza możliwość pozyskania środków pozostałym. Zabezpieczenie interesów niektórych wierzycieli może też dokonać się poprzez ustanowienie na ich rzecz hipotek na nieruchomości należącej do dłużnika.

Niewypłacalność – jak powinno odbywać się spłacanie wierzycieli?

Gdy dłużnik jest zagrożony niewypłacalnością lub jest niewypłacalny, nie powinien pozwolić sobie na wybiórcze spłacanie wierzycieli. W ten sposób naraża się na odpowiedzialność karną. Jak zatem regulować zobowiązania? W tym przypadku konieczne jest zastosowanie zasady proporcjonalnego spłacania zobowiązań.

Spłacając wierzycieli proporcjonalnie do wysokości posiadanych zobowiązań, dłużnik może się uchronić przed odpowiedzialnością karną. Przed rozpoczęciem spłaty wierzycieli warto sporządzić listę wszystkich wierzycieli. Więcej o ustalaniu danych wierzycieli można przeczytać w artykule: „Weryfikacja zadłużenia – gdzie sprawdzić długi?”.

Kompleksowo zajmujemy się pomocą osobom zainteresowanym upadłością konsumencką lub gospodarczą. Zapraszamy do kontaktu z naszymi doradcami. Pomożemy Ci przygotować wniosek i dokumenty niezbędne do wszczęcia postępowania upadłościowego. Rozwiejemy Twoje inne wątpliwości, dzięki czemu unikniesz odpowiedzialności finansowej i karnej.

Dodaj komentarz