Upadłość konsumencka bez majątku

Większość dłużników jest w złej sytuacji finansowej – nie posiadają oni żadnych cennych składników majątkowych, które można byłoby spieniężyć i przekazać wierzycielom. Czy upadłość konsumencka osoby fizycznej bez majątku jest możliwa? Na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów tak. Dowiedz się, jak ogłosić upadłość konsumencką bez majątku. Artykuł ten wyjaśnia też, jak zwiększyć swoje szanse na oddłużenie.

Upadłość majątkowa osoby fizycznej

Przekonanie, że upadłość konsumencka bez majątku nie jest możliwa, wynika przede wszystkim z braku znajomości aktualnie obowiązujących przepisów. Jeszcze kilka lat temu, przed nowelizacją ustawy prawo upadłościowe, każdy dłużnik musiał posiadać majątek, by móc się oddłużyć. Po zmianie przepisów ten wymóg został uchylony – dziś każdy konsument (również ten, który nie posiada majątku) może ogłosić upadłość konsumencką i rozpocząć życie bez długów.

Chociaż brak majątku nie jest przeszkodą w ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, trzeba pamiętać, że sąd dokładnie zbada, jak doszło do stanu niewypłacalności dłużnika. Z tego względu tak ważne jest przygotowanie obszernego uzasadnienia do wniosku o upadłość konsumencką. Istotne jest też zachowanie dłużnika. Wykonanie przez niego choćby poniższych czynności zwiększy jego szanse na oddłużenie:

  • Pozostawanie w kontakcie z wierzycielami i informowanie ich o problemach w spłacie zobowiązań. Jeżeli dłużnik udowodni przed sądem, że był w stałym kontakcie ze swoimi wierzycielami, to nie będzie można mu zarzucić, że ich on zwodził. Właśnie z tego względu najlepiej z wierzycielami kontaktować się pisemnie, np. za pośrednictwem poczty elektronicznej.
  • Negocjowanie z wierzycielami warunków spłaty zadłużenia. Nie zawsze wierzyciele są skorzy do tego, by podpisać ugodę. Dłużnik powinien jednak móc przedstawić dowody na to, że próbował porozumieć się z wierzycielem i płacić tyle, na ile pozwalała jego aktualna sytuacja finansowa.
  • Dbałość o to, by nie zwiększać zadłużenia. Dłużnik, którego interesuje upadłość konsumencka, nie powinien zaciągać kolejnych kredytów czy pożyczek. To nieodpowiedzialne zachowanie, które prowadzi do pokrzywdzenia wierzycieli. Gdy zostanie ono dostrzeżone przez sąd, z pewnością nie zostanie przyjęte ze zrozumieniem.

W sądzie liczą się dowody. Samo przygotowanie obszernego uzasadnienie do wniosku o upadłość konsumencką nie wystarczy. Pamiętać trzeba także o zgromadzeniu dokumentów, np. korespondencji z bankami, firmami pożyczkowymi czy dokumentacji medycznej.

Jak przebiega upadłość konsumencka, jeśli dłużnik nie posiada majątku?

Upadłość majątkowa osoby fizycznej bez majątku jest możliwa. Czy postępowanie upadłościowe dłużnika bez majątku różni się od postępowania przeprowadzanego w stosunku do dłużnika posiadającego aktywa i dochody? Okazuje się, że nie – przepisy są jednakowe dla wszystkich osób, bez względu na ich status materialny. Upadłość konsumencka dłużnika bez majątku składa się zatem z następujących etapów:

  • Wszczęcie postępowania. Postępowanie upadłościowe zawsze jest wszczynane na wniosek dłużnika. Należy go złożyć do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania sądu (do wydziału gospodarczego) oraz uiścić opłatę w wysokości 30 zł.
  • Rozprawa o upadłość konsumencką. Nie zawsze rozprawa musi się odbyć, choć w praktyce taka sytuacja ma miejsce bardzo rzadko. Sąd po zapoznaniu się ze złożonym wnioskiem i załącznikami może na posiedzeniu niejawnym wydać postanowienie o ogłoszeniu upadłości lub oddaleniu wniosku.
  • Wydanie postanowienia o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej. Z chwilą ogłoszenia upadłości konsumenckiej do sprawy włącza się syndyk. Do jego zadań należy ustalenie majątku dłużnika (trzeba pamiętać, że dłużnik może podjąć choćby pracę), sporządza on też listę wierzycieli oraz ustala, komu i ile dłużnik jest winien.
  • Plan spłaty wierzycieli. Brak majątku nie jest przeszkodą w ustaleniu planu spłaty wierzycieli – dłużnik może pracować i uzyskiwać dochód, z którego będzie mógł uregulować część swoich zobowiązań. Plan może być ustalony na okres maksymalnie 36 miesięcy. Nie ma też obawy, że płatności, do których dłużnik zostanie zobowiązany, przekroczą jego finansowe możliwości.
  • Umorzenie pozostałych zobowiązań.  Po upływie 36 miesięcy (i wykonaniu planu spłaty) dłużnik zyskuje pewność, że jego pozostałe przeterminowane zobowiązania zostaną umorzone.

W postępowaniu o upadłości konsumenckiej może zostać pominięty punkt dotyczący przygotowania planu spłaty wierzycieli. Wówczas wszystkie należności dłużnika są od razu umarzane. Sposób postępowania sądu w dużej mierze zależy od indywidualnej sytuacji dłużnika. Przykładowo przewlekła choroba, kalectwo czy konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny (np. dzieckiem) może powodować, że dłużnik nie będzie w stanie podjąć pracy. Wówczas z naturalnych względów plan spłaty wierzycieli nie będzie sporządzany.

Upadłość konsumencka a brak majątku – co z kosztami postępowania?

Upadłość konsumencka ma funkcję oddłużeniową. Inaczej mówiąc, jest to szansa dla osób, które mają tak duże długi, że nie są w stanie ich spłacić. Jedną z istotniejszych zmian, jaką przyniosła aktualizacja przepisów, było obniżenie kosztów postępowania o upadłość konsumencką. Brak majątku nie jest przeszkodą, gdyż jedyne koszty, jakie musi ponieść dłużnik, to:

  • 30 zł tytułem opłaty sądowej za wniesienie wniosku o upadłość konsumencką,
  • 17 zł tytułem opłaty za pełnomocnictwo – tylko wówczas, gdy reprezentuje go profesjonalny pełnomocnik (radca prawny, adwokat),
  • koszty postępowania o upadłość konsumencką.

Co z kosztami postępowania w sytuacji, gdy osoba fizyczna, którą interesuje upadłość konsumencka, nie ma majątku? Są one pokrywane przez Skarb Państwa, a następnie ulegają umorzeniu jak pozostałe zobowiązania – dłużnik nie musi posiadać środków na ich opłacenie. To kolejne prokonsumenckie rozwiązanie, które znalazło się w znowelizowanych przepisach prawa upadłościowego.

Upadłość konsumencka bez majątku w 2020 r. – co się zmieniło?

Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzegło, że mimo zmiany przepisów wiele osób wciąż nie może skorzystać z instytucji oddłużenia. Dlaczego? Chociaż brak majątku nie jest przeszkodą, to przyczynienie się do powstania długów już tak. Jak można przeczytać na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości „sądy oddalają nawet połowę wniosków o ogłoszenie upadłości konsumenckiej”, a głównym powodem jest stwierdzenie w toku postępowania, że dłużnik zadłużył się umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Właśnie dlatego opracowane zostały nowe przepisy, które w życie weszły 24 marca 2020 r. Od tego dnia upadłość konsumencka odbywa się na jeszcze korzystniejszych dla dłużników warunkach.

Sądy już nie badają przyczyn niewypłacalności po otwarciu postępowania. Do ogłoszenia upadłości wystarczy sam fakt, że dłużnik jest niewypłacalny. Dopiero po ogłoszeniu upadłości sąd pochyli się nad zbadaniem przyczyn niewypłacalności. Nawet, gdy dłużnik przyczynił się do powstania zadłużenia, będzie miał szansę na życie bez długów, przy czym musi się liczyć z tym, że w takiej sytuacji plan spłaty wierzycieli zostanie wydłużony do 7 lat. Brak majątku w dalszym ciągu nie jest przeszkodą do ogłoszenia upadłości konsumenckiej.

Zastanawiasz się, czy już dziś złożyć wniosek o upadłość konsumencką? Chcesz zwiększyć swoje szanse na oddłużenie i w związku z tym szukasz specjalistów, którzy przygotują dla Ciebie wniosek o upadłość konsumencką wraz z uzasadnieniem? Skontaktuj się z nami – do każdej sprawy podchodzimy indywidualnie i z wyrozumiałością. WyzerujDlugi.pl gwarantuje kompleksową pomoc w drodze do życia bez długów.

Dokumenty źródłowe:
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. 2003 Nr 60 poz. 535)
Gov.pl, Skuteczna pomoc dla zadłużonych – prezydent podpisał ustawę przygotowaną przez Ministerstwo Sprawiedliwości

Dodaj komentarz